Dołacz do akcji

 

Szlak bojowy 27 WDP AK

 

Do wolonatriuszy

Poszukujemy wolontariuszy do prowadzenia na FB tematycznych fanpage. Zgłoszenia ślijcie na adresy z zakładki "Napisz do nas".

Logowanie

Tadeusz Sztumberk-Rychter urodził się w Koluszkach 19 sierpnia 1907 r. jako syn zawiadowcy stacji kolejowej, który w czasie I wojny światowej został ewa­kuowany wraz z rodziną w głąb Rosji do Czerepowa.

Po powrocie z Rosji i ukończeniu gimnazjum we Włocławku (1927 r.) wstąpit na Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Dla odbycia służby wojskowej przerwał studia i skierowany został do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. W wojsku pozostał już na stałe. Szkołę Podchorą­żych Artylerii ukończył w Toruniu w latach 1931—1933 z wysoką, siódmą lokatą, otrzymując przydział do 5. dywizjonu artylerii konnej w Krakowie.

Jako porucznik został przyjęty w 1939 r. do Wyższej Szkoły Wojennej w War­szawie, skąd z chwilą wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. przydzielono go do sztabu 6. Dywizji Piechoty, wchodzącej w skład Armii „Kraków". Przeszedł cały szlak bojowy tej dywizji, wiodący z rejonu na zachód od Oświęcimia, aż na po­łudniową Zamojszczyznę, gdzie dostał się do niewoli.

Z niewoli zbiegł w październiku 1939 r. i powrócił do Krakowa, gdzie należał do pierwszych organizatorów Służby Zwycięstwu Polski, a później był aktywnym członkiem Związku Walki Zbrojnej. Zagrożony aresztowaniem, w końcu sierpnia 1940 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie objął stanowisko szefa Wydziału II Ko­mendy Okręgu Warszawa-Województwo ZWZ pod pseudonimem „Miłosz", „Ta­deusz". 22 stycznia 1941 r. awansował do stopnia kapitana. Od kwietnia 1942 r. szef wywiadu ofensywnego w Wydziale II Komendy Obszaru Warszawa Armii Krajowej. ,

Kiedy rozpoczęto tworzenie zbrojnych oddziałów leśnych, skierowano go w koń­cu maja 1943 r. na Zamojszczyznę na czele „kompanii warszawskiej" pod pseudo­nimem „Żegota". Jako dowódcy samodzielnej kompani przydzielono mu również funkcję zastępcy dowódcy zgrupowania AK na Zamojszczyźnie. Z wielu różnych działań „kompanii warszawskej" należy wymienić odbicie 72 więźniów z więzie­nia w Biłgoraju 23 września 1943 r. Wśród zwolnionych znajdował się m.in. zna­ny wykładowca prawa, prof. Ehrlich.

W lutym 1944 r. przeniesiony został na Wołyń, gdzie objął stanowisko szefa sztabu 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty. Mianowany majorem 12 kwietnia, od 4 maja do 16 lipca 1944 r. „Żegota" pełnił formalne obowiązki dowódcy Dywizji a funkcję szefa sztabu przejął kpt. „Ostoja".

W sierpniu 1944 r. mjr „Żegota" został aresztowany w Świdrze i internowany początkowo w obozie w Charkowie, a później w Riazaniu i innych  Po ucieczce

.Zegota" został ujęty na granicy i osadzony w obozie jeńców niemieckich w Wy-struciu na terenie dawnych Prus Wschodnich.

Stamtąd już legalnie powrócił do kraju w maju 1948 r. Po początkowym okre­sie aklimatyzacji w nowych warunkach „Żegota" pracował fizycznie, aby prze­żyć. Po latach powierzono mu stanowisko dyrektora zakładu przemysłowego w Górze Kalwarii, gdzie wykazał wrodzone zdolności organizacyjne. Przypomnia­no sobie, kim był „Żegota", przypomnieli sobie o nim wizytujący Polskę dawni jego znajomi, wyżsi oficerowie radzieccy. Był członkiem Rady Naczelnej i Zarządu Głównego ZBoWiD. I kiedy już zdawało się, że zasługom jego stanie się zadość (awansował do stopnia podpułkownika i otrzymał różne odznaczenia), zmarł nagle w Warszawie 14 marca 1972 r.

Ppłk „2egota" otrzymał następujące odznaczenia: Krzyż Virtuti Militari V kl., Krzyż Walecznych (czterokrotnie), Srebrny Krzyż Zasługi z cieczami, Krzyż Ko­mandorski Polonia Restituta (pośmiertnie), Krzyż Partyzancki i Medal za Zasługi dla Obronności Kraju.

Kresowy Serwis Informacyjny

Serwis o Wołyniu

Serwis o Kresach

Polecane filmy

Wieczna Chwała Bohaterom

 

 

Zostań sponsorem serwisu

poprzez zamieszczenie w TYM miejscu swojej reklamy.

Zamówienie banneru reklamowego kliknij TU

Statystyki

Użytkowników:
44
Artykułów:
448
Odsłon artykułów:
2526805

Odwiedza nas 101 gości oraz 0 użytkowników.

 
Copyright © 27 WDP AK
Wykonano w Agencji Reklamowej BARTEXPO z szablonu: Joomla Perfect